Słowniczek

Namysłów

W Namysłowie znajduje się jeden z najstarszych browarów w Europie. Pierwsze wzmianki o warzeniu piwa w tym mieście pojawiły się w pisanych źródłach historycznych już w 1321 roku, w dokumencie księcia oleśnicko-namysłowskiego Konrada I, gdzie znalazła się m.in. informacja o słodowni i warzelni. Od momentu powstania miasta piwo namysłowskie było szynkowane w regionie, późniejsze dzieje pokazują zaś, że działalność browarnicza na dobre splotła się z dziejami miasta i była bardzo istotnym źródłem dochodów dla kasy miejskiej. Według bardzo prawdopodobnej lokalnej legendy król polski Kazimierz Wielki i cesarz Karol IV Luksemburski celebrowali lokalnym piwem zawarty w 1348 roku w Namysłowie pokój po wojnie polsko-czeskiej o Śląsk.

W późnym średniowieczu zgodnie z prawem jednej mili tylko piwo z Namysłowa mogło być szynkowane w pobliskich miejscowościach. Piwo to warzyli mieszczanie, pan feudalny i franciszkanie (posiadający również własną słodownię). Ponadto w XVI wieku powstaje browar zamkowy – Rada Miasta zezwoliła na jego budowę w 1536 roku. W Namysłowie piwo pochodziło więc od kilku różnych, konkurujących ze sobą wytwórców.

W 1703 roku zamek wraz z browarem kupił od cesarza Leopolda I Habsburga zakon krzyżacki. Krzyżacy dość przedsiębiorczo zarządzali produkcją zamkowego piwa, rozwijali też inną działalność, głównie związaną z prowadzeniem szpitala. Kolejny przełom w dziejach browaru namysłowskiego nastąpił w 1862 roku, już w erze piwowarstwa przemysłowego, kiedy to browar wraz z zamkiem kupił August Haselbach – browarnik pochodzący z Turyngii. W krótkim czasie prężnie rozwinął on produkcję piwa i rozbudował browar, tak że złoty trunek z Namysłowa stał się najbardziej popularnym piwem w okolicy. W 1902 roku spożycie piwa w Namysłowie było jednym z najwyższych na świecie (w odniesieniu do ilości piwa przypadającej na jednego mieszkańca miasta). W 1905 roku browar przejęli potomkowie Augusta, bracia Paul i Albert Haselbachowie. W tym samym roku wykupili oni na własność zamek namysłowski. Przedsiębiorstwo świetnie prosperowało, piwo z Namysłowa było eksportowane aż do kolonii niemieckich w Afryce. W okresie międzywojennym nadal trwała ekspansja browaru, do tego stopnia, że zajął on całą dzielnicę miasta, posiadał też filie w innych miejscowościach na Śląsku. Ostatnim właścicielem browaru z rodu Haselbachów był Albrecht, który zasłynął kolekcją dzieł sztuki i, zgromadził bardzo liczne silesiana. Pozostawił on po sobie studnię renesansową na dziedzińcu zamku, pragnął bowiem w swojej posiadłości odtworzyć klimat zamku rycerskiego. Jednakże pod koniec II wojny światowej ewakuował się do Bawarii.

W 1945 roku, już w Polsce Ludowej, przekształcono Namysłowskie Zakłady Piwowarsko-Słodownicze, a następnie w 1970 roku wcielono je do Opolskich Zakładów Piwowarsko-Słodowniczych. Dopiero w 1991 roku doszło do prywatyzacji browaru, w 1999 roku zaś przejęła go rodzina Gostomskich, która w 2015 roku wykupili też browar w Braniewie. W 2019 roku całość kupiła Grupa Żywiec.